ท่านผู้ฟังครับ/คะ ปัจจุบันสื่อสังคมออนไลน์ กลายเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญในการใช้ชีวิตของคนในปัจจุบันไปแล้ว และถึงแม้ว่าในบางมุมของสื่อสังคมออนไลน์จะมีประโยชน์ให้ชีวิตเราสะดวกมากขึ้น แต่ในอีกมุมหนึ่ง การใช้งานสื่อสังคมออนไลน์ที่มากเกินไปอาจทำให้ร่างกายและจิตใจได้รับผลกระทบเช่นกัน ครับ/ค่ะ

การรับข้อมูลข่าวสารที่มากเกินไป หรือการถูกกระตุ้นทางอารมณ์อย่างรุนแรง รวมทั้งการถูกกลั่นแกล้งหรือ ถูกวิพากษ์วิจารณ์จากสื่อสังคมออนไลน์นั้น ถือเป็นผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นได้ ดังนั้น การทำโซเชียล ดีท็อกซ์ เพื่อบำบัดการได้รับผลกระทบจากสื่อสังคมออนไลน์ ลดการรับข้อมูลข่าวสารล้างพิษจากสื่อสังคมออนไลน์ ฟื้นฟูสภาพจิตใจได้อีกทางหนึ่ง ครับ/ค่ะ สำหรับวิธีทำโซเชียล ดีท็อกซ์ ด้วยตนเองนั้น สามารถทำได้ดังนี้ครับ/ค่ะ

1. ปิดแจ้งเตือนในช่วงพัก สมองจะเกิดการตอบสนองต่อเสียงและการสั่นแจ้งเตือน ทำให้ร่างกายต้องตรวจเซ็กการแจ้งเตือนของโทรศัพท์อย่างสม่ำเสมอ ซึ่งอาจกระตุ้นความกังวลและเพิ่มความกลัวการอยู่คนเดียว

2. กำหนดเวลาใช้งานโทรศัพท์และสื่อสังคมออนไลน์ต่าง ๆ เช่น พักการใช้งานทุก 30 นาที หรือกำหนดการใช้งาน ครั้งละ 5-10 นาที

3. ทำ โซเชียล ดีท็อกซ์ทุกวันหยุด วันหยุดเป็นช่วงเวลาพักผ่อนซึ่งเหมาะกับการใช้ชีวิตโดยปราศจากอินเทอร์เน็ตสื่อสังคมออนไลน์ หรือใช้ให้น้อยที่สุด เพื่อให้ร่างกายและสมองได้ผ่อนคลาย

4. ซึมซับบรรยากาศการใช้ชีวิตแบบออฟไลน์ การไม่ลงภาพหรือสถานะในสื่อสังคมออนไลน์และการทำกิจกรรม นอกหน้าจอ เช่น อ่านหนังสือ ท่องเที่ยว สนทนากับเพื่อน ใช้เวลาร่วมกับญาติหรือครอบครัว เพื่อรับประสบการณ์นอกสื่อสังคมออนไลน์อย่างเต็มที่

5. จัดการเนื้อหาของข้อมูลที่ได้รับ คือ เลือกรับข้อมูลจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ ลดการติดตามผู้มีอิทธิพลบนสื่อสังคมออนไลน์ที่ไม่ได้ประโยชน์ และเลือกติดตามเฉพาะคนที่ทำให้เรารู้สึกดีและมีความสุข

6. งดเล่นโทรศัพท์ก่อนนอน แสงไฟจากหน้าจออุปกรณ์ หรือโทรศัพท์แบบสมาร์ทโฟนจะกระตุ้นให้สมองทำงานมากขึ้นและลดการทำงานของสารเมลาโทนินที่ช่วยในการนอนหลับ ทำให้นอนหลับได้ยากขึ้น

ทั้งนี้ หากทำโซเชียล ดีท็อกซ์แล้วยังมีความรู้สึกว่าตนเองได้รับผลกระทบจากการใช้งานสื่อสังคมออนไลน์ เช่น รู้สึกเครียด เศร้า หรือหดหู่ติดต่อกันเป็นเวลานาน ควรรีบปรึกษานักจิตวิทยา หรือจิตแพทย์

ท่านผู้ฟังครับ/คะ ความเจริญก้าวหน้าของเทคโนโลยีนั้น หากใช้ถูกวิธีก็จะเกิดประโยชน์ แต่ถ้าหากใช้มากจนเกินไปก็จะกลายเป็นโทษต่อสภาพจิตใจกับผู้ใช้เอง ดังนั้น ควรมีปฏิสัมพันธ์ที่ดีกับคนรอบข้าง และใช้โซเชียลมีเดียเฉพาะในเวลาที่จำเป็น

จบบทความประจำวัน เรื่อง “โซเชียล ดีท็อกซ์ (Social Detox) ล้างพิษ จากวิถีชีวิตติดโลกออนไลน์”

เรียบเรียงโดย ปาณิสรา พานแก้ว / เตชินท์ มัชฌันติกะ นำเสนอ

ท่านผู้ฟังที่สนใจบทความดังกล่าว สามารถดาวน์โหลดได้ที่เว็บไซต์ สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย radiothailand.prd.go.th หรือติดต่อได้ที่ส่วนกระจายเสียงในประเทศ โทรศัพท์ 0 2277 3804 ในวันและเวลาราชการ

ที่มา : โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย