ท่านผู้ฟังครับ/คะ วันที่ 31 พฤษภาคมของทุกปี ทางองค์การอนามัยโลก (WHO) กำหนดให้เป็นวันงดสูบบุหรี่โลก เพื่อกระตุ้นให้ทุก ๆ ประเทศตระหนักถึงอันตราย และความสูญเสียทั้งทางสุขภาพ เศรษฐกิจ และสังคมที่เกิดจากการสูบบุหรี่ ครับ/ค่ะ

ทั้งนี้ การสูบบุหรี่ ทำให้เกิดผลเสียต่อสุขภาพมากมาย และเพิ่มอัตราเสี่ยงในการเกิดโรคต่าง ๆ อาทิ อัตราเสี่ยงของการเกิดโรคหัวใจสูงขึ้นเป็น 2 เท่า อัตราเสี่ยงของการเกิดโรคถุงลมโป่งพองสูงขึ้นเป็น 6 เท่า อัตราเสี่ยงของการเกิดโรคมะเร็งปอดสูงขึ้นเป็น 10 เท่า

ปัจจุบัน หลายหน่วยงานได้รณรงค์ให้ผู้ที่เคยเสพติดบุหรี่ ค่อย ๆ เริ่มลด ละ และเลิกการสูบบุหรี่ ซึ่งมีแนวทางการเลิกบุหรี่ที่หลากหลาย อาทิ ในการเลิกบุหรี่ด้วยตัวเองโดยอาศัยกำลังใจอย่างเดียว พบว่าส่วนใหญ่จะประสบความสำเร็จน้อยและมักกลับมาสูบอีก การใช้พฤติกรรมบำบัด การทำกิจกรรมกลุ่ม การใช้น้ำยาบ้วนปาก (ซึ่งทำให้รสชาติของบุหรี่เปลี่ยนไป) การสะกดจิตและการฝังเข็ม หลักฐานที่จะนำมาสนับสนุนผลความสำเร็จของวิธีการต่าง ๆ เหล่านี้ยังขาดอยู่มาก

นอกจากนี้ ข้อมูลจากคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้แนะนำวิธีการใช้ยาในการรักษาการติดนิโคติน การใช้ยาสามารถช่วยลดความทรมานจากการติดทางร่างกายได้ ทำให้เราสามารถทุ่มเทกำลังใจในการต่อสู้กับการติดทางจิตใจได้เต็มที่ ในปัจจุบันมีการใช้ยาช่วยเลิกบุหรี่ หรือการให้นิโคตินทดแทน มีอยู่ในรูปของแผ่นแปะนิโคติน และหมากฝรั่งนิโคติน หลักการคือการให้สารนิโคติน ในระดับต่ำ ๆ เพื่อระงับอาการขาดนิโคติน อาการดังกล่าว ได้แก่ อาการหงุดหงิดง่าย กระวนกระวาย เสียสมิ และเหนื่อยง่าย หลังจากนั้นจะค่อย ๆ ลดขนาดยาลงเรื่อย ๆ จนหมด ทั้งแผ่นแปะนิโคติน และหมากฝรั่ง นิโคตินใช้ได้ผลใกล้เคียงกัน ข้อจำกัดของการใช้นิโคตินทั้ง 2 รูปแบบนี้คือ เมื่อเริ่มใช้ยาผู้สุบบุหรี่ต้องหยุดสูบบุหรี่ทันที การใช้ยาไปด้วยแล้วค่อย ๆ สูบน้อยลง จะทำให้เลิกบุหรี่ไม่สำเร็จ นอกจากนั้นปริมาณนิโคตินโดยรวมที่ร่างกายได้รับเข้าไปอาจมากเกินไปทำให้เกิดอันตรายได้ ดังนั้นการใช้ยาทั้ง 2 ชนิดนี้จึงต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์

รวมถึงแนวทางอื่นในการเลิกบุหรี่ในรูปยาเม็ดรับประทานที่สามารถลดอาการขาดนิโคตินโดยที่ผู้สูบบุหรี่ไม่จำเป็นต้องหยุดสูบบุหรี่ในทันทีที่ทานยาเนื่องจากยาตัวนี้ไม่มีส่วนผสมของสารนิโคติน จึงทำให้ไม่ต้องเสี่ยงกับการได้รับนิโคตินมากไป การใช้ยานี้ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เช่นเดียวกัน

ท่านผู้ฟังครับ/คะ การเลิกบุหรี่ไม่มีคำว่าสายเกินไป ทุกคนสามารถทำได้ทุกเมื่อ ขอเพียงเมื่อตัดสินใจแล้วให้ลงมือทำอย่างจริงจัง มุ่งมั่น และไม่หวั่นไหว สร้างแรงจูงใจเพื่อให้รู้ว่าที่อยากเลิกบุหรี่นั้นเพราะอะไร ไม่ว่าจะเป็นเพื่อครอบครัว เพื่อสุขภาพที่ดี หรือเพื่อลดค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวันลงก็ตาม และทุกครั้งที่ท้อให้กลับไปนึกถึงเป้าหมายเสมอ เพื่อกระตุ้นให้ตัวเองกลับมาสู้อีกครั้งครับ/ค่ะ

จบบทความประจำวัน เรื่อง “วันงดสูบบุหรี่โลก”

เรียบเรียงโดย ปาลิตา คณาเดิม

ท่านผู้ฟังที่สนใจบทความดังกล่าว สามารถดาวน์โหลดได้ที่เว็บไซต์ สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย radiothailand.prd.go.th หรือติดต่อได้ที่ส่วนกระจายเสียงในประเทศ โทรศัพท์ 0 2277 3804 ในวันและเวลาราชการ

ที่มา : คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่