ภาวะสิ้นยินดี หรือ Anhedonia (แอนฮีโดเนีย)

ท่านผู้ฟังครับ/คะ “ภาวะสิ้นยินดี หรือ Anhedonia (แอนฮีโดเนีย)” เป็นอาการของคนไม่เศร้า ไม่สุข ไร้ซึ่งความพึงพอใจ ความรู้สึกใด ๆ ที่เกิดขึ้นกับชีวิต การที่ตัวเราเองสามารถบอกกับตัวเองได้ว่าตอนนี้กำลังรู้สึกอย่างไร การที่บอกได้ว่า “ตัวเรากำลังมีความสุข” เป็นสิ่งสะท้อนความพึงพอใจในชีวิต ความสามารถในการสัมผัสรับรู้ความรู้สึกเชิงบวกในตนเอง จะเป็นพลังในการดำรงชีวิตและสร้างสรรค์สิ่งที่ปรารถนา

แต่ยังมีคนจำนวนหนึ่งที่ไม่สามารถรู้สึกหรือบอกตัวเองได้ว่ากำลังมีความรู้สึกอะไร หากพบคนใกล้ตัวเป็นเช่นนี้ ขอให้ใส่ใจจับสัญญาณเพิ่มเติม เพราะบุคคลเหล่านั้นอาจมี “ภาวะสิ้นยินดี” ซึ่งมีแนวโน้มมากขึ้นในหมู่คนวัยทำงานยุคนี้

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.กุลยา พิสิษฐ์สังฆการ รองคณบดี และอาจารย์ประจำแขนงวิชาจิตวิทยาการปรึกษา คณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อธิบายว่า “ภาวะสิ้นยินดี” เป็นความผิดปกติทางอารมณ์ ที่ทำให้เจ้าตัวไม่รู้สึกรู้สากับอารมณ์ความรู้สึกเชิงบวกเลย ไม่มีความรู้สึกอิ่มเอิบใจ ปลื้มใจ ไม่หัวเราะ อาจดูเหมือนรู้สึกเฉย ๆ เหมือนภาวะด้านชา แต่ยังสามารถรับรู้และแสดงความรู้สึกเชิงลบได้ เช่น ความไม่สบายใจ ความกังวล กลัว เบื่อ ซึ่งอาการเหล่านี้ดูคล้ายและเกือบเป็นภาวะซึมเศร้าเลยทีเดียว

ภาวะดังกล่าวเกิดได้จากหลายปัจจัย อาทิ ปัจจัยทางกายภาพ ซึ่งอาจเชื่อมโยงกับการเกิดโรคภัยไข้เจ็บ หรือสารเคมีในสมอง เช่น โรคพาร์กินสัน โรคหลอดเลือดในสมอง โรคซึมเศร้า, ปัจจัยทางพันธุกรรม อาจมีส่วนทำให้บางคนมีธรรมชาติและบุคลิกภาพค่อนข้างหม่นหมอง เศร้าง่าย, ปัจจัยทางสภาวะแวดล้อม เช่น ภาวะความเครียด เหตุการณ์ที่กระทบกระเทือนใจ ภาวะหมดไฟ (Burnout Syndrome) หรือผู้ที่อยู่ในภูมิประเทศที่มีฤดูหนาวเป็นระยะเวลานาน เหล่านี้ทำให้เกิดความรู้สึกหม่นหมองต่อเนื่อง

แล้วเราจะรับมืออย่างไรกับ “ภาวะสิ้นยินดี” สิ่งแรก เราต้องอย่าลืมว่าเราเป็นมนุษย์ปุถุชนคนธรรมดาที่มีความรู้สึกนึกคิด หากเราจะมีความรู้สึกเศร้า เสียใจ ทุกข์ใจ หรือแม้แต่มีความสุข ความดีใจ ก็จงอนุญาตให้เรามีความรู้สึกนั้นๆ ได้ เพียงแค่ให้เรารู้จักรับมือกับอารมณ์เหล่านั้นที่จะเกิดขึ้น รู้เท่าทันกับอารมณ์ของตนเอง เราต้องรักตัวเอง เมตตาต่อตัวเอง ดูแลสุขภาพทั้งทางร่างกายและจิตใจ หากเศร้าแล้วยังอยู่เฉยๆ จะยิ่งทำให้เศร้า การขยับร่างกายจะช่วยให้ฮอร์โมนความสุขหลั่งออกมามากขึ้น เช่น ออกกำลังกายสม่ำเสมอ พักผ่อนให้เพียงพอ รับประทานอาหารที่เป็นประโยชน์

การดูแลร่างกายตัวเองให้ดีขึ้น จิตใจของเราอาจกลับมามีชีวิตชีวาและมีความสุขมากขึ้น ลองเปลี่ยนวิธีใช้ชีวิต ค้นหาอะไรใหม่ๆ เริ่มจากลองมองสิ่งเล็กๆ น้อยๆ และหาความสุขจากสิ่งเหล่านั้น หาแรงบันดาลใจพร้อมตั้งเป้าหมายใหม่ ออกเดินทางไปหาประสบการณ์ใหม่ๆ อาจเป็นจุดหมายหรือเป้าหมายสั้นๆ การได้พบเจอผู้คนที่แตกต่างจากเรา อาจทำให้เรามีมุมที่แตกต่างออกไป ช่วยให้เราตื่นตัวเพิ่มมากขึ้น และเป็นแรงบันดาลใจในการตื่นขึ้นมาในตอนเช้าเพื่อให้รู้ว่าเราจะทำอะไรต่อไป และสุดท้าย ระบายกับเพื่อนที่รู้ใจ ไว้ใจ หากรู้สึกไม่มีความสุขและหนักหนาเกินกว่าที่เราจะเก็บไว้คนเดียวแล้ว การขอคำปรึกษาจากเพื่อน หาคนรับฟังหรือผู้เชี่ยวชาญเพื่อระบายความรู้สึกของตัวเอง ช่วยให้เราได้รับรู้ถึงสภาพปัญหา จัดการกับตัวเองและสิ่งที่เกิดได้ดีมากขึ้น และหากเรามีคนใกล้ชิดมีอาการเช่นนี้ ได้โปรดทำความเข้าใจ และช่วยเหลือ เพียงแค่มีใครสักคนที่อยู่เคียงข้าง ก็อาจจะทำให้พวกเขาพบโลกใบใหม่ และละทิ้งโลกแห่งความสิ้นหวังลงได้

จบบทความประจำวัน เรื่อง “ภาวะสิ้นยินดี หรือ Anhedonia (แอนฮีโดเนีย)”

เรียบเรียงโดย ไอยวริญ อนันฑเมศย์

ท่านผู้ฟังที่สนใจบทความดังกล่าว สามารถดาวน์โหลดได้ที่เว็บไซต์ สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย radiothailand.prd.go.th หรือติดต่อได้ที่ส่วนกระจายเสียงในประเทศ โทรศัพท์ 0 2277 3804 ในวันและเวลาราชการ

ที่มา : https://www.chula.ac.th/highlight/131904/

ที่มา : https://www.manarom.com/blog/dead_inside.html


ไฟล์เอกสารประกอบ
04 พ.ค. 67 ภาวะสิ้นยินดี หรือ Anhedonia (แอนฮีโดเนีย).pdf |

Line

คะแนนโหวต :
StarStarStarStarStar