ท่านผู้ฟังครับ/คะ ในวงการภาพยนตร์ของไทยนั้น มีผู้กำกับภาพยนตร์ที่เต็มไปด้วยฝีมือ สร้างภาพยนตร์ที่น่าจดจำ และได้รับรางวัลมากมาย แต่หากพูดถึงผู้กำกับภาพยนตร์ไทยที่เป็นระดับ ‘บรมครู’ นั้น มีเพียงไม่กี่ท่าน หนึ่งในนั้นคือ วิจิตร คุณาวุฒิ ผู้กำกับภาพยนตร์ที่ได้รับฉายาว่า “เศรษฐีตุ๊กตาทอง” เนื่องจากได้รับรางวัลเยอะนั่นเอง ทั้งยังได้รับการยอมรับในแวดวงผู้กำกับด้วยกันเอง เช่น ยุทธนา มุกดาสนิท ผู้กำกับภาพยนตร์ชื่อดัง ได้กล่าวถึงผลงานของวิจิตร คุณาวุฒิ ว่า “ภาพยนตร์ของคุณาวุฒิเป็นตำนาน ทุกเรื่องมีประเด็น และมีศิลปะภาพยนตร์อันงดงาม ตัวละครมีชีวิตชีวา เป็นมนุษย์ทั้งดีและเลว แฝงไว้ด้วยจริยธรรม ผ่านการนำเสนออย่างเข้าใจโลกและเข้าใจเพื่อนมนุษย์ ซึ่งลึกซึ้งกินใจเป็นที่สุด”

วิจิตร คุณาวุฒิ หรือนามในการกำกับคือ ‘คุณาวุฒิ’ มีพื้นฐานมาจากการเขียนวรรณกรรมก่อนที่จะมาสร้างภาพยนตร์ ทำให้มีความเข้าใจในการชักจูงอารมณ์ของผู้คน โดยคุณาวุฒิมีความสนใจในเรื่องชีวิตของผู้คนที่มักถูกมองข้าม มาตั้งแต่สมัยยังทำหนังสือพิมพ์และเขียนเรื่องสั้น เช่น เรื่องสั้น ‘บนทางรถไฟสายพม่า’ ผลงานที่นำความโหดร้ายของสงครามมาตีแผ่ หรือสารคดีข่าวกรรมกรบริษัทบอมเบย์เบอร์มาสไตรก์ ที่เขาเขียนจนสามารถไกล่เกลี่ยให้ทั้งนายจ้างและลูกจ้างตกลงผลประโยชน์กันได้ โดยพอมาสร้างภาพยนตร์นั้น ความเห็นใจเพื่อนมนุษย์หรือผู้ที่ถูกมองข้ามในสังคมก็ยังคงตามมา โดยผลงานภาพยนตร์ที่โดดเด่นที่สุดของคุณาวุฒิ ได้แก่ คนภูเขา (พ.ศ. 2522) ที่ถ่ายทอดชีวิตของชาวเขาเผ่าอีก้อ และลูกอีสาน (พ.ศ. 2525) ที่ถ่ายทอดชีวิตชาวบ้านในจังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งทำให้ได้เห็นถึงขนบธรรมเนียม ประเพณี ที่งดงามของชาวอีสาน

ด้วยฝีมือทางศิลปะและความเข้าใจมนุษย์ ทำให้คุณาวุฒิได้รับรางวัลตุ๊กตาทองมากที่สุดตลอดกาลของวงการภาพยนตร์ไทย โดยตลอดชีวิตการทำงาน ได้ตุ๊กตาทองมากกว่า 20 รางวัล และได้รับรางวัลจากต่างประเทศอีกมากมาย ปัจจุบัน ผลงานภาพยนตร์ของ วิจิตร คุณาวุฒิ ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกภาพยนตร์ของชาติจากหอภาพยนตร์ทั้งหมด 7 เรื่อง ได้แก่ มือโจร (พ.ศ.2504) นางสาวโพระดก (พ.ศ.2508) เสน่ห์บางกอก (พ.ศ.2509) เมียหลวง (พ.ศ.2521) คนภูเขา (พ.ศ.2522) ลูกอีสาน (พ.ศ.2525) และ ผู้หญิงคนนั้นชื่อบุญรอด (พ.ศ.2528)

ทั้งนี้ ตั้งแต่วันเสาร์ที่ 24 กุมภาพันธ์ – วันอาทิตย์ที่ 14 กรกฎาคม 2567 ทางหอภาพยนตร์ได้จัดนิทรรศการ คุณาวุฒิ 101 พาทุกท่านย้อนไปสำรวจชีวิต ผลงาน และแนวคิดในการทำงานของคุณาวุฒิ ตั้งแต่เมื่อครั้งยังเป็นนักประพันธ์ไปจนถึงเป็นผู้สร้าง-ผู้กำกับภาพยนตร์ ผ่านเอกสารและสิ่งเกี่ยวเนื่องกับภาพยนตร์ทั้งหมด

จบบทความประจำวัน เรื่อง “เศรษฐีตุ๊กตาทอง อาจารย์ของวงการภาพยนตร์ไทย”

เรียบเรียงโดย ชโลทร จรรยา

ท่านผู้ฟังที่สนใจบทความดังกล่าว สามารถดาวน์โหลดได้ที่เว็บไซต์ สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย radiothailand.prd.go.th หรือติดต่อได้ที่ส่วนกระจายเสียงในประเทศ โทรศัพท์ 0 2277 3804 ในวันและเวลาราชการ

ที่มา - https://fapot.or.th/main/news/993 https://www.fapot.or.th/main/information/article2/view/88