ท่านผู้ฟังครับ/คะ วัยทอง หมายถึง วัยของผู้หญิงเมื่อหมดประจำเดือนอย่างถาวร ภาวะหมดประจำเดือน จะเริ่มขึ้นหลังจาก 12 เดือนนับจากที่สตรีมีประจำเดือนครั้งสุดท้าย โดยทั่วไปเมื่อสตรีมีอายุอยู่ในช่วง 45-54 ปี มักจะเริ่มเข้าสู่ช่วงวัยหมดระดูหรือวัยทองครับ/ค่ะ

ข้อมูลจาก สถานการแพทย์แผนไทยประยุกต์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุว่า ภาวะหมดประจำเดือนนั้น เกิดภาวะเสียสมดุลของธาตุในร่างกาย แสดงให้เห็นเป็นอาการทางกาย เช่น ร้อนวูบวาบ เหงื่อออกมาก นอนไม่หลับ ท้องอืด และนอกจากนี้ยังส่งผลต่ออารมณ์และจิตใจ เช่น หงุดหงิดง่าย เศร้าโศก หรืออารมณ์แปรปรวน สามารถรักษาอาการดังกล่าวได้โดยการใช้ยาสมุนไพรและการใช้หัตถการทางแพทย์แผนไทย เพื่อช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดและลม และปรับสมดุลของธาตุลมและธาตุไฟให้เป็นปกติ

การใช้ยาจะเป็นกลุ่มยาที่มีรสสุขุมหอมร้อน สุขุมหอมเย็น ได้แก่กลุ่มยาหอมต่าง ๆ เพื่อช่วยกระจายเลือดลม แก้ลมกองละเอียด และกลุ่มยารสขม แก้ทางดี และโลหิต ปรับธาตุไฟให้สมดุล โดยมีรูปแบบเป็นตำรับยาสมุนไพรสำเร็จรูป และยาต้มดื่มเฉพาะราย การทำหัตถการ เช่น การนวด ประคบสมุนไพร และอบไอน้ำสมุนไพร เพื่อกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดและลม ร่วมกับการปรับพฤติกรรมการดูแลตัวเอง โดยการออกกำลังกายที่เหมาะสมและเน้นความสม่ำเสมอ เช่น การเดิน การเคลื่อนไหวส่วนต่าง ๆ ของร่างกายในท่ายืนหรือนั่ง การบริหารร่างกาย

นอกจากนี้ยังมีวิธีการดูแลตนเองเมื่อมีอาการไม่พึงประสงค์ด้วย อาทิ หากมีอาการนอนไม่หลับ อ่อนเพลีย ให้รับประทานอาหารที่มีใบขี้เหล็กเป็นส่วนประกอบ เช่น แกงขี้เหล็ก หรือรับประทานยาหอม เพื่อแก้อาการนอนไม่หลับและอ่อนเพลียได้ โดยห้ามรับประทานในผู้ที่แพ้เกสรดอกไม้ หากมีอาการท้องอืด แน่นท้อง ให้รับประทานอาหารที่ย่อยง่าย และอาหารที่มีรสร้อน เพื่อช่วยขับลม เช่น ผัดขิงผัดฉ่า แกงป่า ผัดกะเพรา แกงเลียง เป็นต้น ไม่ควรรับประทานอาหารที่มีรสเย็นเป็นเวลานาน เพราะจะทำให้ไฟย่อยทำงานได้น้อยลง ส่งผลให้มีลมในท้องมากขึ้น

หากมีอาการปวดเมื่อยตามข้อและกล้ามเนื้อ สามารถประคบร้อน โดยใช้ผ้าขนหนูชุบน้ำอุ่นบิดหมาด ๆ มาประคบบริเวณที่มีอาการปวดเมื่อย และใช้น้ำมันหรือยาหม่องที่ทำจากสมุนไพร เช่น ไพล มาทาบริเวณที่มีอาการปวดเมื่อยได้ ระวังไม่ประคบหรือทายาในบริเวณที่มีแผลเปิด หรือควรระวังในผู้ที่แพ้สมุนไพรและความร้อน

และหากอารมณ์เปลี่ยนแปลงหรือแปรปรวน ให้การดูแลจิตใจ เช่น การทำจิตใจให้มีความสุข ร่าเริง ผ่องใส การมีสติ สมาธิ รู้เท่าทันตนเองและสิ่งรอบข้างตามความเป็นจริง เป็นต้น

จบบทความประจำวัน เรื่อง “ดูแลสุขภาพอย่างไร เมื่อถึงวัยทอง”

เรียบเรียงโดย ปาลิตา คณาเดิม / เตชินท์ มัชฌันติกะ นำเสนอ

ท่านผู้ฟังที่สนใจบทความดังกล่าว สามารถดาวน์โหลดได้ที่เว็บไซต์ สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย radiothailand.prd.go.th หรือติดต่อได้ที่ส่วนกระจายเสียงในประเทศ โทรศัพท์ 0 2277 3804 ในวันและเวลาราชการ

ที่มา : สถานการแพทย์แผนไทยประยุกต์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล