ท่านผู้ฟังครับ/คะ บทบาทของพ่อแม่ในปัจจุบัน นอกจากการเลี้ยงลูกให้มีความสมบูรณ์ทางร่างกายจิตใจแล้ว ยังมีความกดดันจากการแข่งขันของสังคมสมัยใหม่ เด็กๆ หลายคนเผชิญความเครียดตั้งแต่ยังอยู่ชั้นประถมศึกษา ส่วนพ่อแม่ที่ต้องประกอบอาชีพนำเงินมาจุนเจือให้เพียงพอกับค่าเทอม อาหาร ค่าเรียนพิเศษ วางแผนอนาคตให้ลูก ความเครียดจากการทำงาน บทบาทมากมายที่ทำให้พ่อแม่สมัยใหม่ที่หากไม่รู้เท่าทันตัวเองก่อน อาจส่งต่อความกดดัน ความเครียดมาให้ลูกผ่านคำขู่ หากลูกไม่เชื่อฟังพ่อแม่ การขู่ให้ลูกกลัวถือเป็นอีกหนึ่งวิธีการเลี้ยงลูกแบบทำร้ายลูกทางอ้อม แม้ช่วงแรกการขู่จะใช้ได้ผล ลูกเชื่อฟัง แต่ก็เป็นเพียงแค่การแก้ปัญหาในระยะสั้นเท่านั้น ในระยะยาวอาจส่งผลเสียต่อตัวลูกที่คุณอาจคาดไม่ถึง

ข้อมูลจากคณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล ได้อธิบายผลเสียของคำขู่ที่พ่อแม่ ผู้ปกครองอาจคาดไม่ถึง

ข้อแรก เด็กกลัวจนเสียโอกาส โดยเฉพาะเด็กในวัย 2-5 ขวบ เป็นวัยที่กำลังอยากรู้ อยากเห็น อยากเรียนรู้ เริ่มเข้าใจภาษาพูดและพฤติกรรมของคนรอบข้าง หากพ่อแม่เลี้ยงดูด้วยการขู่บ่อยๆ จะทำให้ความอยากเรียนรู้หายไปเพราะเกิดความกลัวเข้ามาปิดกั้น ตามธรรมชาติของเด็กแล้ว หากเกิดความกลัวก็จะไม่กล้าเข้าไปสำรวจ ไม่กล้าลองสิ่งใหม่ ๆ แม้สิ่งนั้นจะไม่อันตราย จนทำให้เด็กเสียโอกาสหลายอย่างเพราะพ่อแม่ตั้งกรอบความกลัวรอบตัวลูกโดยไม่รู้ตัว

ข้อ 2 ส่งผลต่อการเรียน การขู่ลูกตั้งแต่เด็กจะทำให้การอยากเรียนรู้หายไป เมื่อเด็กเข้าสู่วัยเรียนความอยากเรียน ความกระตือรือร้นจะน้อยกว่าเด็กในวัยเดียวกัน เพราะเด็กจะรู้สึกว่าไม่สนุกกับการเรียน ไม่เกิดความสงสัยและไม่พยายามหาคำตอบ ส่วนใหญ่เด็กที่เรียนหนังสือได้ดีจะเรียนเพราะอยากรู้ ไม่ใช่เรียนเพราะต้องเรียน ดังนั้นความอยากรู้ อยากเห็น ของเด็กจึงเป็นสิ่งที่สะท้อนถึงความฉลาดของเด็กเป็นอย่างมาก

ข้อ 3 ไม่กล้าเข้าสังคม นอกจากจะทำให้เด็กเกิดความกลัวจนเสียโอกาสและไม่กล้าเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ แล้ว ยังมีผลทำให้เด็กมีอาการวิตกกังวล ไม่กล้าเข้าสังคม พอโตขึ้นจะกลายเป็นคนที่มีนิสัยหวาดระแวงและมีปัญหาด้านความสัมพันธ์กับคนรอบข้าง ไม่ว่าจะเป็นความสัมพันธ์กับพ่อแม่หรือความสัมพันธ์กับเพื่อน บางรายอาจจะหนักถึงขั้นเมื่อโตขึ้นอยู่ในวัยผู้ใหญ่ก็มักจะมีปัญหาหย่าร้างและไม่ค่อยประสบความสำเร็จในชีวิตคู่ และข้อสุดท้าย

ข้อ 4 เกิดพฤติกรรมก้าวร้าว ลูกเป็นเหมือนกระจกที่สะท้อนสิ่งที่พ่อแม่ทำ หากพ่อแม่ขู่ลูกด้วยคำพูดที่รุนแรง ก้าวร้าว เด็กจะเกิดการลอกเลียนแบบพฤติกรรมเหล่านั้น ทำให้เมื่อโตขึ้นอาจมีนิสัยก้าวร้าว และชอบใช้ความรุนแรง เนื่องจากถูกปลูกฝังด้วยคำขู่มาตั้งแต่เด็ก ๆ หรืออีกกรณีหนึ่งคือ เด็กที่เริ่มเข้าใจภาษาพูดของพ่อแม่จะเรียนรู้ได้ว่าคำขู่เหล่านั้นไม่เกิดขึ้นจริง เป็นแค่คำขู่ที่พ่อแม่สร้างขึ้นมา ทำให้พวกเขาไม่เกรงกลัวต่อคำขู่และอำนาจการต่อรองของพ่อแม่ก็จะลดลง ในระยะยาวเด็กจะไม่เชื่อฟังและแสดงอาการต่อต้านที่ก้าวร้าวมากขึ้น

ในฐานะพ่อแม่เพียงให้เด็กได้เรียนรู้ ลองผิดลองถูก กล้าที่จะตั้งคำถาม หาคำตอบ และขอให้พ่อแม่คอยเป็นฟูกนุ่มๆ ที่เมื่อลูกเรียนรู้และสงสัย หรือเกิดความผิดพลาดในการตั้งสินใจ เด็กก็ไม่กลัวที่จะล้มลงเพื่อเรียนรู้ เพราะมั่นใจว่ามีฟูกนุ่มๆ คอยสนับสนุนอยู่เสมอ วันนี้เริ่มจากลดคำขู่ให้กลัว เป็นแลกเปลี่ยนพูดคุยทำความเข้าใจกับลูกจะดีกว่าครับ/ค่ะ

จบบทความประจำวัน เรื่อง “เลี้ยงลูกด้วยคำขู่ ความเสียหายที่พ่อแม่คาดไม่ถึง”

เรียบเรียงโดย อรวรรณ หมอยาดี / เตชินท์ มัชฌันติกะ

ท่านผู้ฟังที่สนใจบทความดังกล่าว สามารถดาวน์โหลดได้ที่เว็บไซต์ สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย radiothailand.prd.go.th หรือติดต่อได้ที่ส่วนกระจายเสียงในประเทศ โทรศัพท์ 0 2277 3804 ในวันและเวลาราชการ

ที่มา : บทความสุขภาพ รศ.พญ.สุวรรณี พุทธิศรี ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล