บทความประจำวัน วันนี้เสนอเรื่อง “อันตรายจากภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานน้อย” ท่านผู้ฟังครับ/คะ ต่อมไทรอยด์เป็นต่อมไร้ท่อที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในร่างกาย มีรูปร่างคล้ายปีกผีเสื้อ อยู่บริเวณหน้าหลอดลมใต้กล่องเสียง ต่อมไทรอยด์มีหน้าที่สร้างไทรอยด์ฮอร์โมน ซึ่งมีความจำเป็นอย่างยิ่งต่อการดำรงชีวิต โดยมีส่วนเกี่ยวข้องกับการเผาผลาญพลังงานและควบคุมระดับอุณหภูมิของร่างกาย และยังมีผลโดยตรงต่อการทำงานของสมอง กล้ามเนื้อ และอวัยวะต่างๆ ครับ/ค่ะ ภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานน้อย/ลดลง หรือไฮโปไทรอยด์ (Hypothyroid) คือภาวะที่ต่อมไทรอยด์สร้างฮอร์โมนออกมาน้อยกว่าความต้องการตามปกติของร่างกาย ทำให้เกิดการขาดฮอร์โมน ซึ่งแสดงออกมาเป็นอาการต่างๆ ทางร่างกายได้มากมาย โดยมีอาการที่สังเกตได้เมื่อเป็นไฮโปไทรอยด์ คือ อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย เชื่องช้า ขี้หนาว เบื่ออาหาร ท้องผูกน้ำหนักขึ้น หน้าบวม หนังตาบวม เสียงแหบ ผิวหยาบและแห้ง ผมแห้งและร่วง กล้ามเนื้อเป็นตะคริว ความจำเสื่อม ชีพจรเต้นช้า ความดันโลหิตสูง ไขมันและคลอเลสเตอรอลสูง ในสตรีอาจมีประจำเดือนผิดปกติ เป็นได้ทั้งขาดประจำเดือนหรือประจำเดือนมามาก ซึ่งส่งผลให้มีบุตรยาก ในเด็กจะมีตัวเตี้ย เชาวน์ปัญญาต่ำ ต่อมไทรอยด์มีขนาดโต ทั้งนี้ ภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานน้อย เกิดจากการขาดสารไอโอดีน เป็นโรคต่อมไทรอยด์อักเสบเรื้อรัง หลังการรักษาภาวะต่อมไทรอยด์เป็นพิษด้วยสารรังสีไอโอดีนหรือการผ่าตัด ได้รับยารักษาโรคต่อมไทรอยด์เป็นพิษในขนาดที่มากเกินไป ได้รับยาบางชนิดที่ใช้ในการรักษาโรคจิตประสาท และโรคหัวใจ เป็นโรคของต่อมใต้สมองหรือในสมองภายหลังการผ่าตัดสมอง หรือได้รับการฉายแสงบริเวณสมอง สำหรับการรักษาภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานน้อย ทำได้โดยการรับประทานยาหรือไทรอยด์ฮอร์โมน เพื่อให้ระดับฮอร์โมนอยู่ในเกณฑ์ปกติ ซึ่งผู้ป่วยควรได้รับการตรวจระดับไทรอยด์ฮอร์โมนในเลือดเป็นระยะ ท่านผู้ฟังครับ/คะ เพื่อเป็นการป้องกัน ควรมีการตรวจคัดกรองต่อมไทรอยด์ในเด็กแรกเกิดทุกราย เนื่องจากการรักษาภาวะนี้ในเด็ก ถ้าช้าเกินไปจะมีผลต่อสติปัญญาของเด็ก การตรวจคัดกรองในผู้ที่อายุ 60 ปีขึ้นไป รวมถึงตรวจคัดกรองสตรีที่อายุมากกว่า 35 ปี และในผู้ป่วยซึ่งมีโอกาสเกิดภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานน้อยได้มากกว่าคนทั่วไป ได้แก่ ผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยยาบางชนิด เช่น ลิเธียม อะมิโอดาโรน ผู้ที่เป็นโรคออโตอิมมูนของระบบอื่น และผู้ป่วยโรคเบาหวานประเภทที่ 1 ครับ/ค่ะ จบบทความประจำวัน เรื่อง “อันตรายจากภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานน้อย” เรียบเรียงโดย อรัญญา ชมชื่น / เตชินท์ มัชฌันติกะ นำเสนอ ท่านผู้ฟังที่สนใจบทความดังกล่าว สามารถดาวน์โหลดได้ที่เว็บไซต์ สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย radiothailand.prd.go.th หรือติดต่อได้ที่ส่วนกระจายเสียงในประเทศ โทรศัพท์ 0 2277 3804 ในวันและเวลาราชการ ที่มา : โรงพยาบาลพญาไท