บทความประจำวัน วันนี้เสนอเรื่อง “ฟันผุ รู้ก่อน ไม่ต้องอุดฟัน” ท่านผู้ฟังครับ/คะ ใครที่ผ่านประสบการณ์ฟันผุถึงขั้นต้องเข้ารับการรักษาหรือถอนฟันทิ้ง คงไม่อยากกลับไปมีประสบการณ์นั้นอีกแน่นอน นอกจากอาการปวดฟันที่ทุกข์ทรมานแล้ว ยังมีค่าใช้จ่ายในการรักษาที่ค่อนข้างสูงอีกด้วย ซึ่งหากสังเกตเห็นอาการฟันผุก่อนในระยะเริ่มแรกนั้น ก็สามารถที่จะหยุดผุได้นั่นเอง ครับ/ค่ะ โดยลักษณะของฟันผุ แบ่งเป็น 2 ระยะ ดังนี้ 1. ฟันผุระยะเริ่มแรกในชั้นผิวเคลือบฟัน ฟันผุชนิดนี้จะยังไม่มีรู ลักษณะที่พบจะเป็นรอยขุ่นขาวบนด้านเรียบของฟัน หรือเป็นเส้นสีน้ำตาลดำในร่องฟัน การผุของฟันในระยะนี้มีความสำคัญมาก ควรรีบพบทันตแพทย์เพื่อรักษาให้ฟันกลับมาแข็งแรงตามเดิม หยุดกระบวนการของฟันผุ ทำให้ไม่ต้องอุดฟัน 2. ฟันผุที่เห็นเป็นรู เมื่ออ้าปากตรวจฟันด้วยตนเองแล้วพบฟันผุเป็นรูทั้งในชุดฟันน้ำนมและฟันแท้ แสดงว่าการผุของฟันอยู่ในระยะลุกลามแล้ว ควรรีบไปพบทันตแพทย์เพื่อทำการรักษาทันที ไม่ควรรอจนรับประทานอาหารไม่ได้ หรือมีอาการปวด ฟันผุที่ไม่รักษาสามารถลุกลามถึงประสาทฟัน ทำให้ต้องรักษารากฟันหรือถอนฟัน ซึ่งจะมีค่าใช้จ่ายในการรักษาที่สูง ทั้งนี้ ฟันผุเกิดจากสภาพแวดล้อมในปากที่ไม่เหมาะสม ทำให้เชื้อโรคในคราบพลัคที่ก่อให้เกิดกรดเจริญเติบโตได้ดี มีจำนวนมาก จึงผลิตกรดออกมาได้เยอะ ทำให้เกิดภาวการณ์สูญเสียแร่ธาตุและแคลเซียม ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของผิวเคลือบฟันจะละลายตัว ถือเป็นจุดเริ่มต้นของฟันผุ ดังนั้นในปัจจุบันการรักษาฟันผุจะเริ่มเร็วขึ้นตั้งแต่พบฟันผุระยะเริ่มแรกของผิวเคลือบฟัน โดยการปรับสมดุลในปาก เพื่อให้เหมาะสมสำหรับการคืนกลับของแร่ธาตุ ทำให้ฟันไม่ผุลุกลามต่อจนเป็นรู ดังนี้ 1. การแปรงฟัน ขจัดคราบพลัคให้สะอาดด้วยการแปรงฟัน ทั้งในตอนเช้าและก่อนนอน 2. การใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ ความเข้มข้น 1,450-1,500 พีพีเอ็ม ช่วยให้แคลเซียมคืนกลับสู่ผิวเคลือบฟัน เกิดผลึกผิวเคลือบฟันใหม่ที่แข็งแรง 3. ปรับพฤติกรรมการกิน เชื้อแบคทีเรียในช่องปาก จะใช้อาหาร ขนมขบเคี้ยวและเครื่องดื่มที่มีส่วนประกอบของแป้ง และน้ำตาลในการยังชีพ และมีการผลิตกรด พฤติกรรมการกินที่เหมาะสมจะลดความเสี่ยงในการเกิดฟันผุ ดังนั้นควรมีนิสัยกินอาหารมื้อหลัก 3 มื้อ (อาหารเช้า-กลางวัน-เย็น) และกินอาหารว่างไม่เกินวันละ 2 ครั้ง/วัน การกินขนมควรกินในมื้ออาหาร หรือมื้ออาหารว่างเท่านั้น นอกจากนี้สิ่งที่สำคัญมากคือ การกินแต่ละมื้อไม่ควรใช้เวลาเกิน 20 นาที การใช้เวลาในการกินนาน จะทำให้ฟันมีโอกาสสัมผัสกับกรดนาน ทำให้เกิดการสูญเสียเกลือแร่มากขึ้น ดังนั้นเวลารับประทานควรหลีกเลี่ยงการเล่นเกม และการแชทด้วย ท่านผู้ฟังครับ/คะ เพื่อป้องกันฟันผุเพียงแค่เรารู้จักเลือกใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ ที่มีความเข้มข้น 1,450-1,500 พีพีเอ็ม แปรงฟันให้สะอาด ปรับพฤติกรรมการกินอาหารให้ไม่เกิน 20 นาทีต่อมื้อ และหมั่นสังเกตสุขภาพฟันอย่างสม่ำเสมอ เพียงแค่นี้ก็สามารถที่จะหยุดฟันผุในระยะเริ่มแรกได้แล้วนะครับ/ค่ะ จบบทความประจำวัน เรื่อง “ฟันผุ รู้ก่อน ไม่ต้องอุดฟัน” เรียบเรียงโดย ปาลิตา คณาเดิม / เตชินท์ มัชฌันติกะ ท่านผู้ฟังที่สนใจบทความดังกล่าว สามารถดาวน์โหลดได้ที่เว็บไซต์ สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย radiothailand.prd.go.th หรือติดต่อได้ที่ส่วนกระจายเสียงในประเทศ โทรศัพท์ 0 2277 3804 ในวันและเวลาราชการ ที่มา : ทพญ.พรพรรณ อัศวาณิชย์ ทันตแพทย์ผู้ชำนาญการด้านทันตกรรมเด็ก โรงพยาบาลรามคำแหง