บทความประจำวัน วันนี้เสนอเรื่อง “ดนตรีบำบัด กับการกำจัดความเครียด” ท่านผู้ฟังครับ/คะ หลายครั้งที่เรามักจะได้ยินว่าดนตรีเปรียบเสมือนภาษากลางที่ช่วยทำหน้าที่สื่อสารถ่ายทอดอารมณ์ความรู้สึกของทุกคน ไม่ว่าจะเป็นคนเล่นดนตรี คนแต่งเพลง คนร้อง หรือคนฟัง ทุกคนสามารถเชื่อมโยงกันได้หมดจากดนตรี แต่ในทางการแพทย์ “ดนตรี” เป็นศาสตร์ทางการแพทย์อย่างหนึ่งในการบำบัด สามารถช่วยฟื้นฟูได้ทั้งด้านกายภาพและจิตใจ รวมถึงช่วยพัฒนาทักษะในการสื่อสารและสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับผู้อื่นได้ด้วยนะครับ/คะ “ดนตรีบำบัด” คือ การใช้องค์ประกอบทางดนตรี เช่น เนื้อเพลง ท่วงทำนอง และจังหวะ มาใช้ฟื้นฟูอาการต่าง ๆ ของผู้ป่วย โดยนักดนตรีบำบัดจะเป็นผู้จัดการเกี่ยวกับกิจกรรมและเพลงที่จะใช้ในการบำบัดให้แก่ผู้เข้ารับการบำบัด โดยจะใช้ดนตรีบำบัดทางกายภาพหรือทางจิตใจขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ในการฟื้นฟูอาการ นักดนตรีบำบัดจะประเมินอาการเบื้องต้นของผู้เข้ารับการบำบัดก่อน เช่น โรคประจำตัว การตอบสนองด้านร่างกาย การสื่อสาร ความชอบและทักษะทางดนตรี ประวัติการเจ็บป่วย เพื่อออกแบบดนตรีบำบัดที่เหมาะสม ในระหว่างการบำบัดผู้เข้ารับการบำบัดและนักดนตรีบำบัดจะเลือกกิจกรรมใดต่อไปนี้ก็ได้ ไม่ว่าจะเป็นการแต่งเพลง การร้องเพลงร่วมกัน การฟังเพลง หรือการขยับร่างกายตามจังหวะเพลง การเคลื่อนไหวร่างกาย การพูดคุยเกี่ยวกับดนตรี ไม่ว่าเป็นมุมมอง ความชอบ ความหมายของเนื้อเพลง การเล่นเครื่องดนตรี ก็สามารถใช้การบำบัดได้ หลังจากเสร็จสิ้นการบำบัด นักดนตรีบำบัดจะประเมินเพื่อดูประสิทธิภาพของการบำบัดว่าสามารถช่วยฟื้นฟูอาการของผู้เข้ารับการบำบัดได้หรือไม่ “ดนตรีบำบัด” ไม่จำเป็นว่าจะต้องใช้กับผู้ป่วยอย่างเดียวเท่านั้น เพราะดนตรีบำบัดนอกจากจะช่วยผ่อนคลายความเครียดแล้ว ดนตรียังช่วยพัฒนาและผลักดันศักยภาพรวมถึงทักษะต่าง ๆ ให้ดีขึ้น เช่น การทำกายภาพบำบัดควบคู่กับการทำดนตรีบำบัด ดังนั้น คนที่มีอาการเครียดแต่ยังไม่ถึงกับมีอาการซึมเศร้าก็สามารถใช้ดนตรีบำบัดในการผ่อนคลายได้เช่นเดียวกัน แต่การใช้ดนตรีบำบัดก็แตกต่างกับการฟังดนตรีทั่วไป เพราะการบำบัดจำเป็นต้องให้คนฟังที่บำบัดเข้าถึง และมีสัมพันธภาพทางการบำบัด มีความสัมพันธ์กับเพลง เกิดความเชื่อใจ และมีเป้าหมายในการบำบัดชัดเจน ท่านผู้ฟังครับ/คะ สุดท้ายแล้วการที่เราเลือกใช้ดนตรีบำบัดในการช่วยให้ผ่อนคลายความเครียดนั้น อาจจะไม่ได้อยู่ที่ว่าเราจะใช้ดนตรีอะไรในการบำบัด แต่อาจจะเป็นการเลือกใช้ดนตรีอย่างไรในการบำบัดมากกว่า เพราะการบำบัดด้วยดนตรีต้องดูความต้องการ หรือวัตถุประสงค์ด้วยว่าคนที่จะบำบัดเกิดความเครียดจากอะไร และชื่นชอบเพลงประเภทไหน การฟังเพลงคลาสสิค หรือเพลงบรรเลงฟังสบายอาจไม่ได้ช่วยเยียวยาให้ดีขึ้น เราเพียงต้องเลือกให้เหมาะสมและค่อย ๆ ปรับเพลงให้เหมาะกับการบำบัดผ่อนคลายความเครียด วันใดที่รู้สึกเครียดลองเปิดเพลงที่เราชื่นชอบ ใช้ดนตรีบำบัดความเครียดกันนะครับ/ค่ะ จบบทความประจำวัน เรื่อง “ดนตรีบำบัด กับการกำจัดความเครียด” เรียบเรียงโดย ปาณิสรา พานแก้ว/ เตชินท์ มัชฌันติกะ ท่านผู้ฟังที่สนใจบทความดังกล่าว สามารถดาวน์โหลดได้ที่เว็บไซต์ สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย radiothailand.prd.go.th หรือติดต่อได้ที่ส่วนกระจายเสียงในประเทศ โทรศัพท์ 0 2277 3804 ในวันและเวลาราชการ ที่มา : โรงพยาบาลเปาโล